De zichtbare trend moge duidelijk zijn, er zijn steeds meer Tiny Houses terug te vinden op de Nederlandse vakantieparken. Het past goed bij de huidige tijdsgeest. We zijn steeds bewuster bezig met wat we bouwen, maar ook hoe we bouwen. Een thema dat ook steeds belangrijker en gewaardeerd wordt onder de vakantiegangers. Een ander belangrijk kenmerk van een recreatief Tiny House is de beleving. Hoe is het om helemaal terug te gaan naar het minimale, met de natuur als grootste ruimte die je kan hebben? Wat ons betreft de toekomst van het vakantiehuis. Maar wat is het Tiny House nu precies binnen de recreatiesector? Gaat het alleen om de afmetingen van de woning zelf of komt er meer bij kijken? Tijd om hier meer definitie aan te geven.
Voorafgaand aan de verdere inhoud is het goed te vermelden dat de vaste Tiny House-bewoners niet blij zijn met het gebruik van de term Tiny House binnen de recreatiesector. Er is veel gedoe in Nederland over illegaal wonen in recreatiewoningen. Gemeentes hebben hier de afgelopen jaren hard tegenop getreden. En nog altijd gaan alarmbellen rinkelen als iets ook maar een beetje geassocieerd wordt met de recreatie. Dat is het geval bij de nog relatief nieuwe woonvorm Tiny House, waardoor deze mensen moeilijk aan grond kunnen komen. Daarom is het wellicht goed om een nieuwe term te ontwikkelingen voor een Tiny House bedoeld voor recreatie. Een eerste voorstel: de Tiny Leisure Lodge. Net genoeg herkenning en hopelijk ook net genoeg onderscheid.
Na analyse en onderzoek naar de Tiny House, zowel voor vaste bewoning als recreatief, zijn er acht kenmerken belangrijk in de ontwikkeling en het ontwerpen van een Tiny Leisure Lodge. Maar vóór deze acht aan bod komen moet er eerst nagedacht worden over het concept van de te ontwikkelen recreatie. Wat zijn de kenmerken van het stuk grond voor de recreatie? Bevindt het zich aan het water? Op een wijds grasland? In een bosgebied? Welke voorzieningen zitten er in de omgeving en speel je daar op in? En uiteindelijk de belangrijkste vraag: voor wíe ontwikkel je? Richt je je op gezinnen met behoefte aan luxe en vermaak, op duo's opzoek naar rust en minimalisme of op groepen die een weekend voor de natuuractiviteiten komen? Deze kaders vormen de basis voor het ontwikkelen/ontwerpen van een Tiny Leisure Lodge en helpt in het maken van keuzes binnen de acht kenmerken. We bespreken binnen de kenmerken een reikwijdte aan te maken keuzes, om voor ieder concept tot een passend ontwerp te komen.
Volwaardige voorzieningen
Welke voorzieningen moeten terugkomen in een Tiny Leisure Lodge? We hebben het over 'tiny', maar we verwachten wel dat de vakantieganger de wens blijft behouden dat alle voorzieningen aanwezig zijn, hoe klein ook. Dus heel basaal; een toilet, wastafel, douche, een kookvoorziening en koelkast, een zitplek, eetplek en slaapplek. We hebben het hier bewust over plekken en geen ruimtes omdat de voorzieningen best gecombineerd mogen worden of elkaar mogen overlappen. Waar een grote kans ligt, is in de buitenruimte. Zéker omdat de Tiny Leisure Lodge zich kenmerkt door de verbinding met de natuur. Is het misschien mogelijk om de keuken overdekt naar buiten te verplaatsen zodat de binnenruimte compacter kan worden? Of om de woon'kamer' naar buiten toe uit te breiden met mooi weer? Zo biedt de buitenruimte ook kansen voor groepsaccommodaties met kleinere verblijven. Ieder heeft een plek om zich 's avonds terug te trekken, maar de functies als het koken, eten en zitten kunnen gezamenlijk aangeboden worden.
Verblijfsduur en omgeving
Voor het ontwerpen van een Tiny Leisure Lodge is ook de verwachte verblijfsduur relevant. Twee nachten in een compact verblijf is realistisch, maar een week, als je pech hebt met regenachtig weer, is niet ideaal. Dit hangt samen met het aanbod van activiteiten in de omgeving. Als het verblijf slechts dient als slaapplek omdat je de hele dag op pad kan zijn, biedt dit kansen voor compact bouwen. Ligt de focus van het verblijf meer in en rondom het huisje, dan zal er behoefte zijn aan meer ruimte.
Luxe
De afgelopen decennia is er een stijgende lijn te zien in de mate van luxe die wordt aangeboden op vakantieparken. Dat heeft alles te maken met de toenemende luxe van onze eigen huizen. Waar eerder een bad in een vakantiehuis als luxe werd gezien, volstaat dit tegenwoordig minder. Daar zijn de hottubs en sauna's voor in de plaats gekomen. We zien deze vormen van luxe met regelmaat terugkomen bij de recreatieve Tiny Houses. Toch past het niet helemaal in het oorspronkelijke beeld van een Tiny House. Wat hier wel op aansluit is de tegenovergestelde beweging die steeds meer zichtbaar wordt: back to basic, minimalistisch verblijven. Focus op de natuur en het buitenleven. Precies genoeg aangeboden krijgen om comfortabel te kunnen verblijven. Deze manier van verblijven geeft vaak meer mogelijkheden om compact te bouwen. Bovendien is het de vraag of je met het toepassen van enorme luxe nog binnen de principes van Tiny House blijft, dat toch meer gericht is op compact, bewust bouwen met de focus op natuur. Misschien bied je dan 'gewoon' een kleine maar luxe woning aan.
Compacte leefruimte
We hebben het natuurlijk over 'Tiny', maar hoe compact kan en wil je een verblijf aanbieden? De net besproken kenmerken hebben hier invloed op. Staat en valt je concept met veel aangeboden luxe en richt je je op langdurig verblijf, dan zal een Tiny Leisure Lodge groter uitvallen. Onderstaand een aantal voorbeelden om een beeld te geven van de ruimtelijkheid en gebruik van de functies binnen verschillende groottes plattegrond.
2-PERSOONS
- Tiny House Klein Vink: alles is aanwezig en staat klaar voor de gast. Door de zitplek, eetplek, keuken en slaapplek onder te brengen in één grote open ruimte is er bespaard in het totale bouwoppervlak. Het is daardoor compact, maar voelt ruimtelijk.
4-PERSOONS
- Tiny House Nieuwvliet-Bad: hier zien we één af te sluiten slaapkamer en daarnaast een vliering met een slaapplek. De woning is 50m2 en dat is volgens ons ook de maximale oppervlakte van een Tiny House.
- Boomhut: Deze vierpersoons Tiny House is dusdanig compact dat er met het inschuiven van bijvoorbeeld de tafel meer ruimte ontstaat voor de zitfunctie. Dit betekent wel dat een gast zelf aanpassingen moet doen aan de inrichting voor het creëren van ruimte, maar ook dat er écht compact gebouwd kan worden.
Duurzame bouwmethode
Net als bij de Tiny Houses zou wat ons betreft ook voor de Tiny Leisure Lodge gelden: duurzaam bouwen. Duurzaam is een breed begrip. Je kan hierbij bijvoorbeeld denken aan degelijk bouwen voor langdurig gebruik, maar ook aan materiaalgebruik. Kies je voor een circulair materiaal, hergebruikt of BioBase? Zo kan je bijvoorbeeld bouwen met zoveel mogelijk houten constructies. De Tiny Houses van Klein Vink zijn helemaal opgebouwd uit CLT, een constructief stevig materiaal, zeker voor compacte woningen, waarbij de binnenkant meteen afgewerkt is. Je kan ook denken aan isolatie met stro, of stro zelfs gebruiken als BioBased gevelbekleding.
Het voordeel van klein bouwen is dat het ook mogelijk is om een volledige woning per vrachtwagen naar de locatie te vervoeren en neer te zetten. Prefabricage zorgt voor een gecontroleerd bouwproces, wat resulteert in een hogere precisie en minder materiaalverspilling. Bovendien geeft het kansen in flexibiliteit en is het mogelijk de woning later naar een andere locatie te verplaatsen.
We zien vaak dat de ambitie om duurzaam te bouwen er bij recreatieontwikkelaars in eerste instantie wel is, maar dat het gedurende het ontwerpproces uit de plannen geschrapt wordt. Soms omdat de materiaalkosten iets hoger uitvallen, maar vaker nog omdat er uiteindelijk toch liever teruggegrepen wordt naar bekende bouwmethodes. Toch is het zeker voor een Tiny Leisure Lodge relevant om op in te spelen. Ecotoeristen, vakantiegangers die bewust willen recreëren, zijn een grote doelgroep binnen de minimalistische Tiny Houses. Bewuste keuzes en het uitdragen van een goed verhaal helpt in het aantrekken van deze gebruikersgroep.
Leave no trace
Duurzaam bouwen is ook bewuste omgang met de bodem. Hoe groot is je letterlijke footprint? Bouw je iets en stort je een gehele funderingsvloer of ga je zelfs diep de grond in, dan neem je letterlijk veel bodem in 'bezit'. In plaats daarvan kan je er ook bewust voor kiezen om afstand tot het maaiveld te nemen. Een aantal palen in de grond waar de woning iets verhoogd op wordt gezet, volstaat voor dit type woningen vaak. Daarnaast is er natuurlijk ook nog de optie om een compacte woning op wielen te zetten. De natuur behoudt zo de grond onder de woning. Als je toch een ontwerp hebt waarbij de footprint groot is, kan je er ook voor kiezen om dat wat je wegneemt ook weer teruggeven aan de natuur, bijvoorbeeld door middel van een groen dak.
Zelfvoorzienend
Bij de ontwikkeling van een Tiny Leisure Lodge kan je ook nadenken over zelfvoorziening. Denk hierbij aan wel of geen aansluiting op het elektriciteitsnet, riool en waterleidingnetwerk. Hierbij is het goed voor te stellen dat de locatie, maar ook de hoeveelheid vakantiewoningen bij elkaar, een rol spelen in de keuze om dit wel of niet te doen. Heb je te maken met één enkele woning midden in de natuur dan zal de mate van zelfvoorziening hoger kunnen en misschien moeten liggen dan op een wat groter opgezet vakantiepark of Microstay.
Unieke setting en beleving
Tot slot misschien wel het meest belangrijke uitgangspunt voor het ontwerpen of ontwikkelen van een Tiny Leisure Lodge: hoe zorg je ervoor dat de ervaring van de van het verblijf uniek is? Deze vraag omschrijft misschien wel het grootste verschil tussen een Tiny Leisure Lodge en een traditionele vakantiewoning. De trend beweegt van de eenheidsworst vakantiewoningen, dicht op elkaar en met veel entertainment, naar veel privacy, rust, natuur en een beleving. De beleving kan op verschillende manieren tot stand komen: door gevoel van privacy, een unieke locatie, dicht bij de natuur, bijzondere architectuur of innovatieve omgang met ruimte.
